Ondanks enkele heftige regenbuien kon deze editie van Open Monumentendag opnieuw heel wat volk op de been brengen. In totaal ging het om net geen 7000 man voor Hooglede, Ingelmunster, Izegem, Lichtervelde, Moorslede, Roeselare en Staden samen. Het thema van de wederopbouw na de eerste wereldoorlog – een verhaal dat door veel mensen nog niet gekend is – kwam bij verschillende activiteiten terug en kreeg op deze manier een mooie plaats in het programma. Kortom, een geslaagde editie met voor elk wat wils!

Op vrijdagavond 6 september werd de tentoonstelling ‘De Bevrijding 1944’ plechtig geopend in de opvallende Christus Koningkerk in Sleihage. Op het knooppunt van Hooglede en Staden verzamelde men alle foto’s, getuigenissen en verhalen over de bevrijding van beide gemeenten door de 1ste Poolse Pantserdivisie aan het eind van WOII. Vlakbij werd ook een infobord over de bevrijding officieel onthuld in aanwezigheid van beide burgemeesters en een Poolse afgevaardigde. In Gits kon je vanaf zondag terecht voor een tentoonstelling over de schitterende kunstwerken die her en der in het straatbeeld te zien zijn.

In Roeselare werd de toon reeds gezet op donderdagavond in ARhus. Restauratiearchitect Benoït Vandeputte wist het publiek te boeken met een lezing over de toonaangevende Henry van de Velde. De oudste restanten uit de regio kwamen aan bod op zondag 8 september. V.O.B.o.W. vzw haalde op Open Monumentendag haar fossielen en restanten van prehistorische dieren uit de kast en stelde ze tentoon in ROESARCHEO aan de Grote Markt. Jozef Goderis en Christ Naert voorzagen er de nodige tekst en uitleg bij voor de talrijk opgekomen bezoekers. KOERS vierde haar éénjarig bestaan in de huidige vorm en riep bezoekers op om een verjaardagstaart te bakken, waaruit de jury een top drie selecteerde. De winnaar ging uiteindelijk met een museumpas naar huis. Een kleine 1.000 bezoekers maakte van OMD gebruik om het museum en het beschermde gebouw te bezoeken. Daaronder ook de 25.000ste bezoeker die gepast in de bloemetjes werd gezet. Exact 100 jaar geleden startte men met de bouw van de tuinwijk BATAVIA, één van de eerste in haar soort op het Europese vasteland. Doorheen de dag gaf Peter Aspeslagh een paar uitstekend gesmaakte rondleidingen door de wijk met bijzondere aandacht voor de context waarin deze tot stand kwam en wat er vandaag de dag nog aan authentieke elementen zichtbaar zijn. In de namiddag was de nabijgelegen MANDELWIJK aan de beurt, die in dezelfde periode geconcipieerd werd om arbeiders zo goedkoop mogelijk te huisvesten. Marc Aspeslagh wees eveneens op de moeilijkheden die het terrein boden, niet in het minst omdat er toentertijd nog Duitse munitiebunkers stonden. Binnen het kader van de herdenking van 75 jaar bevrijding vonden doorheen de dag nog diverse activiteiten plaats doorheen Roeselare, met als letterlijke orgelpunt een concertje in de pas gerestaureerde, beschermde AUGUSTIJNERKERK van het Klein Seminarie.

Wie van de unieke gelegenheid gebruik wilde maken om een fantastisch bewaarde Engelse landschapstuin uit het midden van de 19de eeuw te bezoeken, moest aan het Koekuit-kasteel in Moorslede zijn. Natuurpunt verzorgde er elk halfuur fel gesmaakte rondleidingen, terwijl er muziek weerklonk vanop de unieke mobiele Roeselaarse muziekkiosk. De – door de Heemkundige Kring Moorslede – uitgespitte geschiedenis van het kasteel en haar eigenaren kon nagelezen worden in het wagenhuis en Kloen zorgde voor het entertainment van de allerkleinsten.

In Izegem bleek nogmaals dat Eperon d’Or vorig jaar niet voor niets de Onroerenderfgoedprijs won. Het beschermd monument was dit jaar zelfs te ontdekken in het campagnebeeld van Herita voor Open Monumentendag. Thema van de verzorgde tentoonstelling was de wederopbouw na de eerste wereldoorlog. Kinderen konden meehelpen met de heropbouw van Izegem in papier, talrijke gezinnen gingen op de foto in de fotostudio uit de ‘Verwoeste Gewesten’ en de beroemde schoentjesworp lokte naar goede gewoonte veel volk. Een wandeling en fietstocht trakteerden de deelnemers op een boeiend verhaal over hoe Izegem zich sociaal, politiek en economisch herpakte na de eerste wereldoorlog. Enkele panden uit die periode waren ook vrij te bezoeken. Iets verderop kon een select publiek van amateur- en beroepsfotografen zich eventjes uitleven in de verlaten site van drukkerij STROBBE vooraleer de gebouwen een nieuwe bestemming krijgen. Verder was ook het voormalige Gildenhuis in de Kruisstraat, sinds kort volledig gerestaureerd, in al zijn glorie te bewonderen. Het pand huisvest tegenwoordig brasserie DE GILDE en ondernemerscentrum Hof van Commerce. De combinatie met een optreden door de Koninklijke Harmonie Leo 13 kon heel wat bezoekers bekoren.

De heropbouw van Lichtervelde werd dan weer heel mooi in beeld gebracht op een tentoonstelling verzorgd door de Heemkundige Kring. Jeugdorkesten Ferventis en JEL voegden daar in de voormiddag een steeds geapprecieerde muzikale noot aan toe.

.

Grote publiekstrekker dit jaar met om en bij de 2200 bezoekers was Hoeve Deefakker in Ingelmunster. Na een leegstand van meer dan 10 jaar en aan de vooravond van een grootschalige renovatie en herbestemming was het uitzonderlijk mogelijk om bijna de hele site te verkennen. Bovendien zorgde een bijzonder uitgebreide randanimatie voor een geweldig programma voor jong en oud, en dat alles perfect passend in de rijke geschiedenis van de hoeve. Bij de cichorei-ast konden afgeleide producten van cichorei geproefd worden, kinderen konden zich verkleden in middeleeuwse ridder of prinses, een koets verzorgde ritjes rond de site, een heuse paardenshow toonde de band van Deefakker met de paardensport en reenactors hadden hun kampement opgeslagen op wat ooit een Duits vliegveld was. Bij de bar en foodtrucks werd nog heel wat nagepraat.