Wie of wat ben ik en waar ben ik te vinden? Veertien weken lang (tussen 15 juni en 20 september) is dit dé hamvraag van deze wekelijkse zomerzoektocht. In week 1 was het antwoord op deze vraag ‘Watertoren vlassers Izegem’. Hieronder lees je het verhaal over deze erfgoedlocatie.

 

Historiek

De betonnen watertoren dateert uit 1958 en moest 12 vlasbedrijven in Izegem en Sint-Eloois-Winkel via een uitgebreid buizenstelsel van water voorzien. Dat water was nodig voor het roten van vlas tot vezels voor de textielindustrie. In 1992 kwam echter een eind aan de vlasnijverheid in Izegem en in 2013 werd de waterleiding definitief afgesloten, met de watertoren als laatste getuige.

 

Waarom is dit erfgoed?

Vanaf de late middeleeuwen speelt vlas in de Leie- en Mandelvallei een belangrijke rol. De vezels van deze plant kunnen immers gesponnen worden tot draden en gebruikt worden om linnen te produceren, een geduchte concurrent voor het laken dat wol als grondstof heeft. De vlas- en linnennijverheid maakt zo integraal deel uit van onze streekidentiteit.

 

De belangrijkste stap in de vlasverwerking is ‘roten’. Door de vlasstengels in water onder te dompelen lost de natuurlijke lijm en komen de vezels los. Aanvankelijk gebeurde dit in poelen of rivieren, maar dit was tijdrovend en vervuilend. Sinds begin 20ste eeuw kwam geleidelijk het warmwaterroten in betonnen rootbunkers in beeld. Hier was echter veel water voor nodig.

 

Daarom sloegen omstreeks 1950 twaalf vlasbedrijven op de Bosmolens (Izegem) en in Sint-Eloois-Winkel de handen in elkaar. Deze Verenigde Roters wilden de vlassnijverheid in de regio weer aanzwengelen en de rootbunkers vlot van water voorzien. Vanaf 1958 werd water opgepompt uit de Mandel en door een 8,5 km lang buizenstelsel via de betonnen watertoren aan de Klaregrachtstraat naar de deelnemende vlasbedrijven gestuwd.

 

Na de teloorgang van de regionale vlasnijverheid in het laatste kwart van de 20ste eeuw bleven enkel deze watertoren met zijn karakteristiek silhouet en de rootbunkers met hun zware ijzeren deuren over als getuigen van deze eens zo bloeiende activiteit.

 

Vandaag is vlas terug aan een opmars bezig in Vlaanderen. De grondstof biedt verrassende mogelijkheden in allerhande toepassingen en her en der in Vlaanderen wordt weer vlas geteeld. De bloeitijd is in juni, dus dit is het ideale moment om velden vol typische blauwe bloemetjes te gaan bewonderen. Op de kaart van Vlasvelden in Vlaanderen kan je zien dat er in de buurt van de Bosmolens wel enkele velden te vinden zijn.

 

 

Ook nog te beleven in de buurt!